Shloka 7

Udyoga Parva, Adhyaya 104: Nārada on Suhṛt and Nirbandha; the Viśvāmitra–Gālava Exemplum Begins

Devanagari script

सो5हं प्राणान्‌ विमोक्ष्यामि तथा परिजनो मम | ये च भृत्या मम गृहे प्रीतिमान्‌ भव वासव,वासव! अब मैं प्राण त्याग दूँगा। मेरे परिवारमें तथा मेरे घरमें जो भरण-पोषण करनेयोग्य प्राणी हैं, वे भी भोजनके अभावमें प्राण दे देंगें। अब आप अकेले संतुष्ट होइये

Transliteration

so 'haṁ prāṇān vimokṣyāmi tathā parijano mama | ye ca bhṛtyā mama gṛhe prītimān bhava vāsava ||

Translation

ગરુડ બોલ્યો— તો હું પ્રાણ ત્યજી દઈશ— અને મારું પરિવાર પણ. મારા ઘરમાં જે આશ્રિતો મારા પાલનથી જીવતા છે, તેઓ પણ અન્નના અભાવે પ્રાણ ગુમાવશે. હવે, હે વાસવ, તું એકલો જ સંતોષ પામ।

Word by Word

• सः: he (I, in context: I myself)
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• प्राणान्: life-breaths; life
• प्राणान्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्राण
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• विमोक्ष्यामि: I will release; I will give up
• Type: Verb
• Root: वि+मुच्
• Form: Simple Future (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada

• तथा: likewise; so too
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• परिजनः: household; family; attendants
• परिजनः: Karta
• Type: Noun
• Root: परिजन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• मम: of me; my
• मम: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Genitive, Singular

• ये: who; those who
• ये: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• भृत्याः: servants; dependents
• भृत्याः: Karta
• Type: Noun
• Root: भृत्य
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• मम: my
• मम: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Genitive, Singular

• गृहे: in (my) house
• गृहे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: गृह
• Form: Neuter, Locative, Singular

• प्रीतिमान्: content; satisfied; pleased
• प्रीतिमान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: प्रीतिमत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भव: be (become)
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Imperative (Loṭ), 2nd, Singular, Parasmaipada

• वासव: O Vāsava (Indra)
• वासव: Sambodhana
• Type: Noun (Proper/epithet)
• Root: वासव
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• वासव: O Vāsava!
• वासव: Sambodhana
• Type: Noun (Proper/epithet)
• Root: वासव
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

गरुड उवाच

Characters & Entities

• Garuda
• Vasava (Indra)