Shloka 20
Mātali’s Proposal for Guṇakeśī and Sumukha’s Audience with Indra
मातलिने कहा--देवर्षे! यह जो कौरव्य और आर्यकके आगे कान्तिमान् और दर्शनीय नागकुमार खड़ा है, किसके कुलको आनन्दित करनेवाला है? ।। कः: पिता जननी चास्य कतमस्यैष भोगिन: । वंशस्य कस्यैष महान् केतुभूत इव स्थित:,इसके पिता-माता कौन हैं? यह किस नागका पौत्र है तथा किसके वंशकी महान् ध्वजके समान शोभा बढ़ा रहा है?
Mātaline uvāca—Devarṣe! ya eṣa Kauravya-Āryakayoḥ agre kāntimān darśanīyaś ca nāgakumāraḥ tiṣṭhati, kasya kulam ānandayan? Kaḥ pitā jananī cāsya? katamasya eṣa bhoginaḥ? vaṁśasya kasya eṣa mahān ketubhūta iva sthitaḥ?
માતલિએ કહ્યું—દેવર્ષે! કૌરવ્ય અને આર્યકના આગળ ઊભેલો આ કાંતિમાન અને દર્શનીય નાગકુમાર કયા કુલને આનંદિત કરે છે? તેના પિતા અને માતા કોણ છે? તે કયા નાગરાજનો પૌત્ર છે? અને કયા વંશ માટે મહાન ધ્વજ સમાન ઊભો રહી તેની શોભા વધારે છે?
कण्व उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the dharmic importance of knowing one’s origins and responsibilities: lineage is not mere pride, but a marker of duty, reputation, and the ethical expectations carried by a person who ‘stands like a banner’ for a family.
Mātali, addressing a divine seer, points out a splendid young Nāga standing before Kauravya and Āryaka and asks for his identification—his parents, his grandfather among the serpent-lords, and the lineage whose glory he represents.