Shloka 9
Adhyāya 17 — Gandhārī’s Vilāpa at Duryodhana’s Body (स्त्रीपर्व, अध्याय १७)
Devanagari script
इत्येवमब्रुव॑ पूर्व नैनं शोचामि वै प्रभो । धृतराष्ट्र तु शोचामि कृपणं हतबान्धवम्,'प्रभो! यह बात मैंने पहले ही कह दी थी; इसलिये मुझे इस दुर्योधनके लिये शोक नहीं हो रहा है। मैं तो इन दीन राजा धृतराष्ट्रके लिये शोकमग्न हो रही हूँ, जिनके सारे भाई-बन्धु मार डाले गये
Translation
“પ્રભુ! આ વાત મેં પહેલાં જ કહી હતી; તેથી આ દુર્યોધન માટે મને શોક નથી. હું તો સર્વ બાંધવો ગુમાવેલા એ દીન ધૃતરાષ્ટ્ર માટે શોક કરું છું.”
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
अब्रुवम्I said/spoke
अब्रुवम्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Lan), 1, Singular, Parasmaipada
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
शोचामिI grieve (for)
शोचामि:
TypeVerb
Rootशुच्
FormPresent (Lat), 1, Singular, Parasmaipada
वैindeed, surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
प्रभोO lord
प्रभो:
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Vocative, Singular
धृतराष्ट्रम्Dhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शोचामिI grieve (for)
शोचामि:
TypeVerb
Rootशुच्
FormPresent (Lat), 1, Singular, Parasmaipada
कृपणम्wretched, pitiable
कृपणम्:
TypeAdjective
Rootकृपण
FormMasculine, Accusative, Singular
हतslain, killed
हत:
TypeAdjective
Rootहन्
Formक्त (kta), Masculine, Accusative, Singular
बान्धवम्kinsman/relative
बान्धवम्:
TypeNoun
Rootबान्धव
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes