Shloka 456
Yuddha-yajña-vyākhyāna (The Battle as Sacrifice): Ambarīṣa–Indra Saṃvāda
Devanagari script
हतस्य कर्तुमिच्छन्ति तस्य लोकान् शृणुष्व मे । युद्धमें मारे गये वीरके लिये उसके आत्मीयजन न तो स्नान करना चाहते हैं
Translation
યુદ્ધમાં મારાયેલા વીર માટે તેના સ્વજનો ન સ્નાન કરવા ઇચ્છે છે, ન અશૌચના કર્મો પાળવા, ન અન્નદાન (શ્રાદ્ધ) કરવા, ન જલદાન (તર્પણ) કરવા. તેને જે લોક પ્રાપ્ત થાય છે, તે મારી પાસેથી સાંભળો.
Word by Word
हतस्यof the slain (person)
हतस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootहत (√हन्)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
कर्तुम्to do / to perform
कर्तुम्:
Karma
TypeVerb
Root√कृ
FormInfinitive (Tumun)
इच्छन्तिthey desire / wish
इच्छन्ति:
Kriya
TypeVerb
Root√इष् (इच्छ)
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
तस्यof him / his
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
लोकान्worlds / realms
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
शृणुष्वhear (you) / listen
शृणुष्व:
Kriya
TypeVerb
Root√श्रु
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
मेfrom me
मे:
Apadana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAblative/Genitive (enclitic), Singular
Speaker
अम्बरीष उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes