Shloka 34

Vāmadeva’s Rājadharma: Norm-Setting, Counsel, and the Prevention of Rāṣṭra-Vināśa (वामदेव-प्रोक्तं राजधर्मम्)

Devanagari script

अथ यो गुणसम्पन्नान्‌ हृदयस्यथाप्रियानपि । प्रियेण कुरुते वश्यांश्वचिरं यशसि तिष्ठति

Transliteration

atha yo guṇasampannān hṛdayasyātha priyān api | priyeṇa kurute vaśyāṁśv aciraṁ yaśasi tiṣṭhati ||

Translation

વામદેવે કહ્યું—જે સ્નેહભર્યા વર્તનથી ગુણવાન અને હૃદયપ્રિય લોકોને પણ વશમાં કરી લે છે, તે ટૂંક સમયમાં યશમાં દૃઢપણે સ્થિર થાય છે।

Word by Word

• अथ: then/now
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• यः: who
• यः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• गुणसम्पन्नान्: endowed with virtues
• गुणसम्पन्नान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: गुणसम्पन्न
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• हृदयस्य: of the heart
• Type: Noun
• Root: हृदय
• Form: Neuter, Genitive, Singular

• अथ: even/also (then)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• अप्रियान्: unpleasant (persons/things)
• अप्रियान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अप्रिय
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• अपि: even/also
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• प्रियेण: by/with what is pleasing; with kindness
• प्रियेण: Karana
• Type: Noun
• Root: प्रिय
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• कुरुते: makes/does
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: Present, Third, Singular, Atmanepada

• वश्यान्: submissive/amenable
• वश्यान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: वश्य
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• अचिरम्: soon/in a short time
• Type: Indeclinable
• Root: अचिर

• यशसि: in fame/glory
• यशसि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: यशस्
• Form: Neuter, Locative, Singular

• तिष्ठति: stands/abides
• Type: Verb
• Root: स्था
• Form: Present, Third, Singular, Parasmaipada

Speaker

वामदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāmadeva