Shloka 27
Vāmadeva’s Rājadharma: Norm-Setting, Counsel, and the Prevention of Rāṣṭra-Vināśa (वामदेव-प्रोक्तं राजधर्मम्)
दातारं संविभक्तारं मार्दवोपगतं शुचिम् | असंत्यक्तमनुष्यं च तं जना: कुर्वते नृपम्,जो पुरुष दानशील, सबके लिये सम्यक् विभागपूर्वक आवश्यक वस्तुओंका वितरण करनेवाला, मृदुलस्वभाव, शुद्ध आचार-विचारवाला तथा मनुष्योंका त्याग न करनेवाला होता है, उसीको लोग राजा बनाते हैं
dātāraṃ saṃvibhaktāraṃ mārdavopagataṃ śucim | asaṃtyaktamanuṣyaṃ ca taṃ janāḥ kurvate nṛpam ||
જે પુરુષ દાનશીલ હોય, સૌને જરૂરી વસ્તુઓનું ન્યાયપૂર્વક યોગ્ય વિભાજન કરીને વિતરણ કરતો હોય, સ્વભાવથી મૃદુ, આચાર-વિચારથી શુદ્ધ અને પ્રજાને કદી ન ત્યજનારો હોય—એને જ લોકો રાજા બનાવે છે.
वामदेव उवाच
Educational Q&A
Legitimate kingship rests on ethical qualities: generosity, fair distribution of resources, gentleness, purity of conduct, and steadfast care for one’s people. A ruler is ‘made’ by public recognition of these virtues, not merely by force or birth.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Vāmadeva states the criteria by which people accept someone as king: he must give, distribute justly, be mild and pure, and never abandon his subjects.