Shloka 53
राजधर्मः—प्रमादवर्जनं, दण्डनीतिः, दुर्बलरक्षणम्
Royal Dharma: Vigilance, Just Punishment, Protection of the Vulnerable
Devanagari script
त्यजन्ति दारान् पुत्रांश्न मनुष्या: परिपूजिता: । संग्रहश्चवैव भूतानां दानं च मधुरा च वाक्ू
Transliteration
tyajanti dārān putrāṁś ca manuṣyāḥ paripūjitāḥ | saṁgrahaś caiva bhūtānāṁ dānaṁ ca madhurā ca vāk ||
Translation
ઉતથ્યે કહ્યું—પૂજિત અને પ્રતિષ્ઠિત મનુષ્યો પણ પત્ની અને પુત્રોને ત્યજી દે છે. તેથી જે ખરેખર જીવનને ધારણ કરે છે તે જ સાધો—જીવો પ્રત્યે સહાયક આધાર/સંગ્રહ, દાન, અને મધુર તથા સમાધાનકારી વાણી।
Word by Word
त्यजन्तिthey abandon/leave
त्यजन्ति:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormLat (Present Indicative), 3rd, Plural, Parasmaipada
दारान्wives
दारान्:
Karma
TypeNoun
Rootदार
FormMasculine, Accusative, Plural
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Plural
मनुष्याःpeople/humans
मनुष्याः:
Karta
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Nominative, Plural
परिपूजिताःhonoured/revered
परिपूजिताः:
TypeAdjective
Rootपरि-पूजित
FormMasculine, Nominative, Plural, kta (past passive participle)
संग्रहःsupport/holding together; care
संग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootसंग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भूतानाम्of beings/creatures
भूतानाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
दानम्giving; charity
दानम्:
Karta
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मधुराsweet/pleasant
मधुरा:
TypeAdjective
Rootमधुर
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वाक्speech/words
वाक्:
Karta
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
उतथ्य उवाच
Characters & Entities
U
UtathyaW
wives (dārāḥ)S
sons/children (putrāḥ)L
living beings (bhūtāni)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes