Shloka 2
अरण्यवृत्ति-वैराग्योपदेशः | Forest Discipline and the Program of Non-Attachment
Devanagari script
साधुगम्यमहं मार्ग न जातु त्वत्कृते पुनः । गच्छेयं तद् गमिष्यामि हित्वा ग्राम्यसुखान्युत,मैं ग्राम्य सुखोंका परित्याग करके साधु पुरुषोंके चले हुए मार्गपर तो चल सकता हूँ; परंतु तुम्हारे आग्रहके कारण कदापि राज्य नहीं स्वीकार करूँगा
Transliteration
yudhiṣṭhira uvāca | sādhugamyam ahaṃ mārgaṃ na jātu tvatkṛte punaḥ | gaccheyaṃ tad gamiṣyāmi hitvā grāmyasukhāny uta ||
Translation
યુધિષ્ઠિરે કહ્યું— સદ્ગુણીઓએ ચાલેલો માર્ગ હું નિઃસંદેહ અનુસરી શકું છું; ગ્રામ્ય સુખો ત્યજીને તે માર્ગ જ્યાં લઈ જાય ત્યાં જઈશ. પરંતુ તારા માટે કે તારા આગ્રહથી હું ફરી કદી રાજ્ય સ્વીકારિશ નહીં.
Word by Word
साधु-गम्यम्fit to be traversed by the good
साधु-गम्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसाधुगम्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
मार्गम्path
मार्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
जातुever, at any time
जातु:
TypeIndeclinable
Rootजातु
त्वत्-कृतेfor your sake / because of you
त्वत्-कृते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्वत्कृत
FormNeuter, Locative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
गच्छेयम्I would go / I should go
गच्छेयम्:
TypeVerb
Rootगम्
FormOptative (Vidhi-lin), 1st, Singular, Parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
गमिष्यामिI will go
गमिष्यामि:
TypeVerb
Rootगम्
FormFuture (Lrt), 1st, Singular, Parasmaipada
हित्वाhaving abandoned
हित्वा:
TypeVerb
Rootहा
FormAbsolutive (Ktva)
ग्राम्य-सुखानिworldly/village pleasures
ग्राम्य-सुखानि:
Karma
TypeNoun
Rootग्राम्यसुख
FormNeuter, Accusative, Plural
उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
Speaker
युधिछिर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes