Shloka 13
अग्राह्य-ज्ञातिसंबन्धमण्डल-विवेचनम् / Managing Unreadable Kinship Networks: Vāsudeva–Nārada on Cohesion
नारदजी! इस प्रकार मैं सदा उभय पक्षका हित चाहनेके कारण दोनों ओरसे कष्ट पाता रहता हूँ। ऐसी दशामें मेरा अपना तथा इन जाति-भाइयोंका भी जिस प्रकार भला हो, वह उपाय आप बतानेकी कृपा करें ।। नारद उवाच आपदो द्विविधा: कृष्ण बह्याश्चाभ्यन्तराश्न ह । प्रादुर्भवन्ति वाष्णेय स्वकृता यदि वान्यत:,नारदजीने कहा--वृष्णिनन्दन श्रीकृष्ण! आपत्तियाँ दो प्रकारकी होती हैं--एक बाहा और दूसरी आशभ्यन्तर। वे दोनों ही स्वकृत* और परकृत+-भेदसे दो-दो प्रकारकी होती हैं
nārada uvāca | āpado dvividhāḥ kṛṣṇa bāhyāś cābhyantarāś ca ha | prādurbhavanti vārṣṇeya svakṛtā yadi vānyataḥ ||
નારદે કહ્યું—હે કૃષ્ણ! આપત્તિઓ બે પ્રકારની હોય છે—બાહ્ય અને આંતરિક. હે વૃષ્ણિવંશજ! તે બંને પણ બે રીતે ઉપજે છે—પોતાના કર્મોથી અથવા બહારના કારણોથી।
नारद उवाच
Educational Q&A
Narada classifies adversity to guide ethical response: crises may be external or internal, and each may be self-caused (svakṛta) or caused by others/circumstances (anyataḥ). The teaching encourages discernment—owning responsibility where appropriate and addressing inner causes (mind, habits, faults) as seriously as outer threats.
In Shanti Parva’s counsel-setting, Narada responds to Krishna’s concern about ongoing distress and the welfare of his people. Narada begins by framing the problem analytically—defining the types and sources of ‘āpadaḥ’—as a foundation for prescribing practical and moral remedies.