Shloka 9

Chapter 78: Royal Responsibility for Wealth, Social Order, and the Protection of Dvijas

Kekaya Exemplum

Devanagari script

नच मे ब्राह्मणोडविद्वान्नाव्रती नाप्पसोमप: । नानाहिताग्निर्नायज्वा मामकान्तरमाविश:,मेरे राज्यमें एक भी ब्राह्मण ऐसा नहीं है जो विद्वान, उत्तम व्रतका पालन करनेवाला, यज्ञमें सोमरस पीनेवाला, अग्निहोत्री और यज्ञकर्ता न हो तो भी तुमने मेरे भीतर कैसे प्रवेश किया?

Translation

મારા રાજ્યમાં એક પણ બ્રાહ્મણ અવిద્વાન નથી, વ્રતહીન નથી, યજ્ઞમાં સોમપાન ન કરનાર નથી; કોઈ અગ્નિહોત્ર વિહોણો નથી, કોઈ યજ્ઞકર્તા ન હોય એવો નથી. તો પણ તું મારા અંતરમાં કેવી રીતે પ્રવેશ્યો?

Word by Word

nanot

caand

meof me / my

brāhmaṇaḥa Brahmin

avidvānnot learned

nanor / not

avratiḥnot observing vows

nanor / not

apānasomapāḥone who does not drink Soma (in sacrifice)

nanor / not

anāhitāgniḥone who has not established the sacred fires

nanor / not

ayajvānot a sacrificer / not performing sacrifices

māmakain what is mine / in my

antaraminterior / inner space

āviśaḥyou entered

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes