Shloka 226
Rājapurohita-lakṣaṇa and Purūravas–Vāyu Saṃvāda
Varṇa, Sovereignty, and Abhaya-dāna
अग्नौ वाससि सूर्ये च सुखं शीते<थधिगच्छति । जब गर्मी पड़ती है
agnau vāsasi sūrye ca sukhaṁ śīte ’thādhigacchati
ઠંડીમાં મનુષ્ય અગ્નિ, વસ્ત્ર અને સૂર્યમાં સુખ પામે છે. ગરમીમાં તે છાંયો, પાણી અને પવનનો આશ્રય લઈને આરામ અનુભવે છે; અને શીતમાં અગ્નિતાપ, સૂર્યતાપ તથા વસ્ત્રાવરણથી સુખ મળે છે. પરંતુ જ્યારે અराजકતા અને અસુરક્ષાનો ભય ઊભો થાય, ત્યારે કોઈ વસ્તુથી પણ સુખ મળતું નથી—કારણ કે સુરક્ષા જ સર્વ સુખનું મૂળ છે.
ऐल उवाच
Educational Q&A
Comfort is relative to conditions (heat/cold), but the deeper teaching is that without security and social order (dharma upheld in society), ordinary sources of pleasure fail; fear destroys the possibility of peace.
In the didactic discourse of Śānti Parva, the speaker (Aila) uses a simple seasonal analogy—seeking shade and water in heat, and fire, sun, and clothing in cold—to illustrate that well-being depends on proper supports, and to underline that anarchy or insecurity negates all such comforts.