Shloka 9
अध्याय ७२ — राजधर्मः: प्रजारक्षण, कर-नीति, दण्ड-नीति, अमात्य-नियोजन
Chapter 72 — Royal Duty: protection of subjects, taxation, punishment, and appointments
Devanagari script
मूर्खो ह्ाधिकृतो<र्थेषु कार्याणामविशारद: । प्रजा: क्लिश्रात्ययोगेन कामक्रोधसमन्वित:
Translation
કાર્યોમાં અકુશળ અને કામ-ક્રોધથી યુક્ત મૂર્ખને જો અર્થવિષયોમાં અધિકારી બનાવવામાં આવે, તો તે અયોગ્ય ઉપાયોથી પ્રજાને ક્લેશ આપે છે।
Word by Word
मूर्खःa fool
मूर्खः:
Karta
TypeNoun
Rootमूर्ख
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
अधिकृतःappointed/authorized
अधिकृतः:
TypeAdjective
Rootअधि√कृ (अधिकृत)
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्थेषुin matters of wealth/affairs
अर्थेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Locative, Plural
कार्याणाम्of tasks/undertakings
कार्याणाम्:
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Genitive, Plural
अविशारदःunskilled/inexpert
अविशारदः:
TypeAdjective
Rootअविशारद
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रजाःthe subjects/people
प्रजाः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Accusative, Plural
क्लिश्यतिafflicts/harasses
क्लिश्यति:
TypeVerb
Root√क्लिश्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
अयोगेनby improper means/through mismanagement
अयोगेन:
Karana
TypeNoun
Rootअयोग
FormMasculine, Instrumental, Singular
कामक्रोधसमन्वितःendowed with desire and anger
कामक्रोधसमन्वितः:
TypeAdjective
Rootकाम-क्रोध-समन्वित
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes