Shloka 30
अध्याय ७२ — राजधर्मः: प्रजारक्षण, कर-नीति, दण्ड-नीति, अमात्य-नियोजन
Chapter 72 — Royal Duty: protection of subjects, taxation, punishment, and appointments
स्विष्टि: स्वधीति: सुतपा लोकाञज्जयति यावत: । क्षणेन तानवाप्रोति प्रजा धर्मेण पालयन्
sviṣṭiḥ svadhītiḥ sutapā lokāñ jayati yāvataḥ | kṣaṇena tān avāpnoti prajā dharmeṇa pālayan ||
ઉત્તમ યજ્ઞોથી ગૃહસ્થ-ધર્મ, શ્રેષ્ઠ સ્વાધ્યાયથી બ્રહ્મચર્ય અને ઉત્તમ તપથી વાનપ્રસ્થ-ધર્મ પાળનાર પુરુષ જેટલા પુણ્યલોકો જીતે છે, ધર્મપૂર્વક પ્રજાનું પાલન કરનાર રાજા તે બધાં ક્ષણમાં પ્રાપ્ત કરે છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Righteous protection and governance of the people (prajā-pālana) is a supreme dharmic act whose spiritual fruit equals the merit of sacrifice, Vedic study, and austerity—and is said to be attained even more swiftly by a just king.
In Bhīṣma’s instruction on śānti and rāja-dharma, he contrasts the merits of the āśrama disciplines (yajña, svādhyāya, tapas) with the king’s duty, asserting that a ruler who upholds dharma by protecting subjects gains the same exalted worlds immediately.