Shloka 13
Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)
Devanagari script
एवं विचिनुयाद् राजा परचारं विचक्षण: । चारे हि विदिते पूर्व हितं भवति पाण्डव,पाण्डुनन्दन! इस प्रकार बुद्धिमान् राजा शत्रुके गुप्तचरका टोह लेता रहे। यदि उसने शत्रुके जासूसका पहले ही पता लगा लिया तो इससे उसका बड़ा हित होता है
Transliteration
evaṁ vicinuyād rājā paracāraṁ vicakṣaṇaḥ | cāre hi vidite pūrvaṁ hitaṁ bhavati pāṇḍava pāṇḍunandana ||
Translation
આ રીતે વિવેકી રાજાએ શત્રુના ગુપ્તચરોની સતત તપાસ કરવી જોઈએ; કારણ કે, હે પાંડવ, જો જાસૂસ પહેલેથી જ ઓળખાઈ જાય તો તે રાજાને મહાન હિત અને સુરક્ષા આપે છે.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
विचिनुयात्should investigate/consider
विचिनुयात्:
TypeVerb
Rootवि-चि
FormVidhi-linga, optative (injunctive sense), 3, singular, Parasmaipada
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, nominative, singular
परचारम्enemy’s spy/espionage agent
परचारम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरचार
Formmasculine, accusative, singular
विचक्षणःdiscerning, wise
विचक्षणः:
TypeAdjective
Rootविचक्षण
Formmasculine, nominative, singular
चारेin/when the spy (matter)
चारे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootचार
Formmasculine, locative, singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
विदितेwhen known/ascertained
विदिते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootविदित
Formpast passive participle (kta), विद्, masculine, locative, singular
पूर्वम्beforehand
पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
हितम्benefit, welfare
हितम्:
Karta
TypeNoun
Rootहित
Formneuter, nominative, singular
भवतिbecomes/is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormLat, present, 3, singular, Parasmaipada
पाण्डवO Pāṇḍava
पाण्डव:
TypeNoun
Rootपाण्डव
Formmasculine, vocative, singular
पाण्डुनन्दनO son of Pāṇḍu
पाण्डुनन्दन:
TypeNoun
Rootपाण्डुनन्दन
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaP
Pāṇḍava (Yudhiṣṭhira implied)P
PāṇḍuR
rājā (the king)P
paracāra/cāra (enemy spy)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes