Shloka 26
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
Devanagari script
स त्वं जातबलो राजा दुष्प्रधर्ष: प्रतापवान् सुखे धास्यसि न: सर्वान् कुबेर इव नैऋ#तान्
Translation
ત્યારે પ્રજાના સહયોગથી તમે બળવાન, દુર્જય અને પ્રતિાપી રાજા બનશો. કુબેર જેમ નૈઋતોને (યક્ષ-રાક્ષસોને) સુખથી ધારણ કરે છે, તેમ તમે અમને સૌને સુરક્ષિત રાખીને સુખી કરશો.
Word by Word
सःhe/that (you)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
जातबलःone whose strength has arisen / grown strong
जातबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootजातबल
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
दुष्प्रधर्षःhard to assail / unconquerable
दुष्प्रधर्षः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुष्प्रधर्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतापवान्mighty, illustrious
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखेin comfort / in happiness
सुखे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Locative, Singular
धास्यसिyou will place/keep (us)
धास्यसि:
TypeVerb
Rootधा (धारणे)
FormSimple Future (Luṭ), Second, Singular, Parasmaipada
नःof us / our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
कुबेरःKubera
कुबेरः:
Karta
TypeNoun
Rootकुबेर
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
नैऋतान्the Naiṛtas (yakṣa-rākṣasa class / beings of Nirr̥ti)
नैऋतान्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootनैऋत
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes