Shloka 29
Kṣātra-Dharma, Daṇḍanīti, and Social Order
Indra–Māndhātṛ Dialogue
Devanagari script
पुत्रवत् पाल्यमानानि राजधर्मेण पार्थिवै: । लोके भूतानि सर्वाणि चरन्ते नात्र संशय:,राजाओंसे राजधर्मके द्वारा पुत्रकी भाँति पालित होनेवाले जगतके सम्पूर्ण प्राणी निर्भय विचरते हैं, इसमें संशय नहीं है
Transliteration
putravat pālyamānāni rājadharmeṇa pārthivaiḥ | loke bhūtāni sarvāṇi carante nātra saṃśayaḥ ||
Translation
ઇન્દ્રએ કહ્યું—રાજધર્મ દ્વારા રાજાઓ પુત્રની જેમ પાલન કરે ત્યારે લોકના સર્વ પ્રાણીઓ નિર્ભયપણે વિચરે છે; તેમાં કોઈ સંશય નથી।
Word by Word
पुत्रवत्like a son (son-like)
पुत्रवत्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपुत्रवत्
FormNeuter, Nominative/Accusative (adverbial use), Singular
पाल्यमानानिbeing protected/maintained
पाल्यमानानि:
Karta
TypeVerb
Rootपाल्
FormNeuter, Nominative, Plural, शानच् (present passive participle)
राजधर्मेणby the duty/law of kingship
राजधर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootराजधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
पार्थिवैःby kings/rulers
पार्थिवैः:
Karana
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Instrumental, Plural
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
भूतानिbeings/creatures
भूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Plural
चरन्तेmove about / live / roam
चरन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootचर्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अत्रhere / in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
इन्द्र उवाच
Characters & Entities
I
IndraK
kings (pārthivāḥ)A
all beings (bhūtāni)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes