Shloka 32
Bhīṣma on the Śara-Śayyā: Yudhiṣṭhira and Kṛṣṇa Approach the Eldest for Śānti
चातुराश्रम्यसंयुक्ता: सर्वे ते विदितास्तव । चातुर्विद्यि च ये प्रोक्ता श्चातुर्होत्रे च भारत
vaiśampāyana uvāca |
cāturāśramya-saṁyuktāḥ sarve te viditās tava |
cāturvidyāś ca ye proktāś cāturhotre ca bhārata ||
વૈશમ્પાયન બોલ્યા—“હે ભારત! ચાર આશ્રમો સાથે જોડાયેલા બધા ધર્મો તને વિદિત છે. ચાર વિદ્યાઓમાં જે સિદ્ધાંતો કહ્યા છે તથા ચાર હોતાઓને જે કર્તવ્યો નિર્ધારિત છે, તે પણ તને જાણીતાં છે।”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as comprehensive: it spans social-ethical duties (varṇa and āśrama), intellectual authority (the fourfold sacred learning), and ritual responsibility (the four priests). It implies that a well-instructed person should integrate conduct, knowledge, and sacrificial duty.
Vaiśampāyana addresses “Bhārata,” stating that the listener is already familiar with the established teachings on varṇa-āśrama duties, the doctrines taught in the four vidyās, and the prescribed functions of the four Vedic priests—setting a learned baseline before proceeding to further instruction.