Shloka 39
Rāma–Jāmadagnya-janma-kāraṇa and Kṣatra-kṣaya
Paraśurāma’s origins and the depletion/restoration of kṣatriya lineages
Devanagari script
ग्रामान् पुराणि राष्ट्राणि घोषांश्चैव तु वीर्यवान् । जज्वाल तस्य बाणाग्राच्चित्रभानुर्दि धक्षया,तत्पश्चात् बलशाली अग्निदेव कार्तवीर्य अर्जुनके बाणोंके अग्रभागसे गाँवों, गोष्ठों, नगरों और राष्ट्रोंकोी भस्म कर डालनेकी इच्छासे प्रज्वलित हो उठे
Transliteration
grāmān purāṇi rāṣṭrāṇi ghoṣāṁś caiva tu vīryavān | jajvāla tasya bāṇāgrāc citrabhānur didhakṣayā ||
Translation
વાસુદેવે કહ્યું— પરાક્રમી ચિત્રભાનુ (અગ્નિદેવ) તેના બાણોના અગ્રભાગમાંથી જ પ્રજ્વલિત થઈ દહનની ઇચ્છાથી ભભૂકી ઊઠ્યો; ગામો, પ્રાચીન વસાહતો, રાજ્યો અને ગોષ્ઠોને ભસ્મ કરવા તત્પર થયો।
Word by Word
ग्रामान्villages
ग्रामान्:
Karma
TypeNoun
Rootग्राम
FormMasculine, Accusative, Plural
पुराणिcities/towns
पुराणि:
Karma
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Accusative, Plural
राष्ट्राणिkingdoms/realms
राष्ट्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootराष्ट्र
FormNeuter, Accusative, Plural
घोषान्cowherd-settlements/hamlets
घोषान्:
Karma
TypeNoun
Rootघोष
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तुbut/then
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वीर्यवान्mighty/possessing valor
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
जज्वालblazed
जज्वाल:
TypeVerb
Rootज्वल्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
तस्यof him/of that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
बाणाग्रात्from the tip of the arrow
बाणाग्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootबाणाग्र
FormNeuter, Ablative, Singular
चित्रभानुःAgni (the bright-flamed one)
चित्रभानुः:
Karta
TypeNoun
Rootचित्रभानु
FormMasculine, Nominative, Singular
दिधक्षयाwith the desire to burn
दिधक्षया:
Karana
TypeNoun
Rootदिधक्षा
FormFeminine, Instrumental, Singular
Speaker
वासुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāsudeva (speaker)C
Citrabhānu (Agni, Fire-god)B
bāṇa (arrows)G
grāma (villages)G
ghoṣa (cattle-stations)R
rāṣṭra (kingdoms/realms)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes