Shloka 173
Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
युकत्या सर्वात्मना55त्मानं तं॑ प्रपद्ये प्रजापतिम् । जो स्वयं शुद्ध हैं
yuktyā sarvātmanā ātmānaṃ taṃ prapadye prajāpatiṃ |
યુક્તિથી અને સર્વાત્મભાવથી હું તે પ્રજાપતિની શરણ લઉં છું. જે સ્વયં શુદ્ધ છે, જેમની પ્રાપ્તિનો માર્ગ પણ શુદ્ધ છે; જે હંસસ્વરૂપ, ‘તત્’ પદના લક્ષ્યાર્થ પરમાત્મા અને પ્રજાપાલક પરમેષ્ઠી છે—હું સર્વ તરફના સંબંધો તોડી માત્ર તેમની સાથે નાતો બાંધી, સર્વ રીતે તે સર્વાત્મા શ્રીકૃષ્ણની શરણાગતિ સ્વીકારું છું।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True refuge is taken with both clarity (yuktyā) and total commitment (sarvātmanā). The verse teaches that surrender to the highest protector (Prajāpati) is an ethical reorientation: withdrawing reliance from lesser supports and grounding one’s life in the pure source of order and guardianship.
In the Śānti Parva’s instruction-setting, Bhīṣma speaks as a teacher on dharma and spiritual conduct. Here he voices a personal vow-like statement of taking refuge in Prajāpati, exemplifying the devotional and contemplative posture that undergirds his broader counsel.