Shloka 14
अहमात्मानमात्मस्थो मार्गमाणो55त्मनो गतिम् । वासार्थिन महाप्रज्ञं चलच्चित्तमुपास्मि ह
aham ātmānam ātmastho mārgaṇo ’tmanaḥ gatim | vāsārthin mahāprājñaṃ calacittam upāsmi ha ||
બ્રાહ્મણે કહ્યું—વિષયોથી નિવૃત્ત થઈ, પોતાના આત્મામાં સ્થિત રહી, હું જીવાત્માની પરમગતિ—પરબ્રહ્મ પરમાત્મા—ની શોધ કરું છું; છતાં મહાબુદ્ધિવાળું અને ગૃહસ્થજીવનમાં નિવાસ શોધતું આ ચંચળ ચિત્ત, તેની જ હું જાણે ઉપાસના કરું છું. તેથી હું ન આસક્તિથી બંધાયેલો છું, ન દ્વેષથી પરિભાષિત; આંતરિક મુક્તિ માટે પ્રયત્ન કરું છું, છતાં મનની જૂની ગતિને પણ સ્વીકારું છું.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Even when one turns away from sense-objects and seeks the highest realization (ātmanaḥ gati), the mind remains restless and habit-driven. The teaching is to recognize this instability without falling into either attachment or aversion, and to continue disciplined inner practice—observing, training, and redirecting the mind toward the Self.
A Brahmin speaker describes his inner state: he is engaged in the quest for the supreme Self while simultaneously dealing with a clever, wandering mind that keeps inclining toward ‘dwelling’ in worldly life. He frames this as a lived tension of spiritual pursuit—neither indulgence nor hatred, but ongoing practice amid mental fluctuation.