Shloka 34
Prāyaścitta-vidhāna: Tapas, Dāna, Vrata, and Proportional Expiation (प्रायश्चित्तविधानम्)
देवानषीन् मनुष्यांश्व पितृन् गृह्माश्व देवता:
devān ṛṣīn manuṣyāṁś ca pitṝn gṛhyāṁś ca devatāḥ
વ્યાસે કહ્યું—દેવતાઓ સર્વ જીવસમૂહોને આવરીને ધારણ કરે છે—દેવો, ઋષિઓ, મનુષ્યો, પિતૃઓ, તેમજ ગૃહ્ય દેવતાઓ અને અધિષ્ઠાત્રી શક્તિઓને પણ; આ જ ધર્મની વૈશ્વિક વ્યવસ્થા છે।
व्यास उवाच
Educational Q&A
Dharma operates across multiple planes: humans are ethically and ritually connected to sages (knowledge), ancestors (gratitude and continuity), and deities (cosmic governance). Right conduct therefore includes honoring these relationships through duty, restraint, and appropriate rites.
Vyāsa is enumerating categories of beings/powers—gods, sages, humans, ancestors, and household presiding deities—to frame a teaching in Śānti Parva that situates human conduct within a wider sacred and moral ecology.