Shloka 6
साम्ना भेदेन दानेन दण्डेनेति चतुर्विधम् | विषमस्थं समस्थं॑ च चक्षुध्यनिन रक्षति,वह विषमतापूर्ण बर्ताव करनेवाले पुरुषको साम, दान, दण्ड और भेद-नीतिके द्वारा राहपर लाता है, समदर्शीकी रक्षा करता है और नेत्र आदि इन्द्रियोंको विचारके द्वारा कुमार्गमें जानेसे बचाता है
sāmnā bhedena dānena daṇḍeneti caturvidham | viṣamasthaṃ samasthaṃ ca cakṣurdhyānena rakṣati ||
સામ, ભેદ, દાન અને દંડ—આ ચાર ઉપાયો છે. વિવેકદૃષ્ટિથી તે વિષમ વર્તન કરનારને નિયંત્રિત કરે છે, સમદર્શીની રક્ષા કરે છે અને વિચારપૂર્વક નેત્ર વગેરે ઇન્દ્રિયોને કુમાર્ગે જતાં અટકાવે છે.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Ethical governance and self-governance both require appropriate means: conciliation, strategic division, gifts, and punishment. Alongside these external measures, inner vigilance (dhyāna/discernment) is essential to protect the impartial person and to restrain the senses from drifting into harmful conduct.
In the didactic setting of Śānti Parva, a Brāhmaṇa speaker explains principles of nīti: how one corrects those who act unjustly and safeguards the balanced-minded, emphasizing that reflective awareness also functions as a guard over the senses.