Shloka 53
अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः
Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic
तांश्व सर्वान् मयोदिष्टान् द्रक्ष्य्से तपसान्वित: । पुनर्द्क्ष्सि चानेकसहस्रयुगपर्ययान्,“भूत, वर्तमान और भविष्यके सभी विषयोंमें तुम्हारा संशय नष्ट हो जायगा। पहले जो सहस्न-युगोंके कल्प व्यतीत हो चुके हैं, उन सबको मेरी आज्ञासे तुम देख सकोगे और तपोबलसे सम्पन्न बने रहोगे। भविष्यमें होनेवाले अनेक कल्प भी तुम्हें दृष्टिगोचर होंगे
Vaiśampāyana uvāca: tān sarvān mayodiṣṭān drakṣyase tapasānvitāḥ | punar drakṣyasi cāneka-sahasra-yuga-paryayān ||
વૈશંપાયન બોલ્યા—તપોબળથી યુક્ત બનીને મેં જે સૂચવ્યું છે તે સર્વ તું જોઈ શકીશ. અને ફરી અનેક સહસ્ર યુગોના કાળ-પર્યાયો પણ તું જોઈશ; આમ ભૂત, વર્તમાન અને ભવિષ્યના સર્વ વિષયોમાં તારો સંશય દૂર થશે અને વીતી ગયેલા તથા આવનારા મહાકાળચક્રના પરિવર્તનો તને પ્રત્યક્ષ થશે।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Ascetic discipline (tapas) is presented as a means to direct insight into the vast cycles of time; such vision removes doubt by grounding understanding in experiential knowledge rather than speculation.
Vaiśampāyana reports a promise or boon: the listener (implicitly addressed as “you”) will, through tapas and by the speaker’s instruction, gain the capacity to perceive innumerable yuga-cycles—both those already elapsed and those yet to come—thereby resolving uncertainty about past, present, and future.