Shloka 313
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
त्वं कर्ता युगधर्माणां निराशी: कर्मसंज्ञितम् । अमिततेजस्वी ब्रह्माको इस धर्मका उपदेश देकर उस समय भगवानने उनसे कहा --/तुम निष्कामभावसे सारे कर्म करते हुए युगधर्मोके प्रवर्तक बनो”
tvaṁ kartā yugadharmāṇāṁ nirāśī karma-saṁjñitam | amitatejasvī brahmā ko ’sya dharmasyopadeśaṁ dattvā tasmin kāle bhagavān uvāca—tvaṁ niṣkāma-bhāvena sarvāṇi karmāṇi kurvan yugadharmāṇāṁ pravartako bhava |
વૈશંપાયન બોલ્યા—“તમે યુગાનુસાર ધર્મોના પ્રવર્તક બનો. ‘કર્મ’ કહેવાતા સર્વ કાર્યો ફળની આશા વિના કરો.” આ ધર્મનો ઉપદેશ આપી તે સમયે ભગવાને કહ્યું—“નિષ્કામભાવથી સર્વ કર્મો કરતાં યુગધર્મોના પ્રવર્તક બનો.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches niṣkāma-karma: one should perform all duties without craving the fruits, and thereby uphold and establish yuga-dharma—the ethical order appropriate to one’s time.
Vaiśampāyana reports a moment of instruction: after teaching ‘this dharma,’ the divine speaker exhorts the listener to act selflessly and become an initiator of righteous norms for the age.