Shloka 71
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
शिपिविष्टेति चाख्यायां हीनरोमा च यो भवेत् । तेनाविष्ट तु यर्त्किंचिच्छिपिविष्टेति च स्मृत:
śipiviṣṭeti cākhyāyāṃ hīnaromā ca yo bhavet | tenāviṣṭa tu yat kiṃcit śipiviṣṭeti ca smṛtaḥ ||
મારા ‘શિપિવિષ્ટ’ નામની વ્યાખ્યા એવી છે—રોમવિહિન પ્રાણીને ‘શિપિ’ કહે છે અને ‘વિષ્ટ’નો અર્થ ‘વ્યાપક’ છે. હું નિરાકારરૂપે સમગ્ર જગતમાં વ્યાપ્ત છું; તેથી મને ‘શિપિવિષ્ટ’ કહે છે.
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
The verse teaches the idea of divine all-pervasiveness: the supreme presence is understood as pervading everything, so the divine name “Śipiviṣṭa” points to immanence rather than a limited, localized form—supporting an ethic of reverence toward the world.
A traditional etymological explanation is being given for the epithet “Śipiviṣṭa,” unpacking its components (śipi and viṣṭa) to convey that the deity is present throughout all things.