Shloka 16

धर्मद्वारबहुत्वविमर्शः — Reflection on the Many ‘Doors’ of Dharma (Śānti-parva 342)

Devanagari script

ब्राह्मे रात्रिक्षये प्राप्ते तस्य हुमिततेजस:,जब प्रलयकी रात व्यतीत हुई थी, उस समय उन अमित तेजस्वी अनिरुद्धकी कृपासे एक कमल प्रकट हुआ। कमलनयन अर्जुन! उसी कमलसे ब्रह्माजीका प्रादुर्भाव हुआ। वे ब्रह्मा भगवान्‌ अनिरुद्धके प्रसादसे ही उत्पन्न हुए हैं

Transliteration

brāhme rātrikṣaye prāpte tasyāmitatejasaḥ | aniruddhasya kṛpayā padmaṃ prādurabhūt tadā | tasmāt padmād abhūd brahmā aniruddhaprasādataḥ ||

Translation

જ્યારે બ્રહ્માની રાત્રિનો અંત આવ્યો, ત્યારે અપરિમિત તેજસ્વી અનિરુદ્ધની કૃપાથી એક કમળ પ્રગટ થયું. એ જ કમળમાંથી લોકપિતામહ બ્રહ્માનો પ્રાદુર્ભાવ થયો; અનિરુદ્ધના પ્રસાદથી જ બ્રહ્મા ઉત્પન્ન થયા—એવું કહેવાય છે.

Word by Word

ब्राह्मेin/at the Brahmic (cosmic) [night]

रात्रि-क्षयेat the end of the night

प्राप्तेwhen (it) had arrived/occurred

तस्यof him/of that

अमित-तेजसःof (the one) of immeasurable splendor

Speaker

अर्जुन उवाच

Characters & Entities

Arjuna

Aniruddha

Brahmā

brāhmī rātri (cosmic night)

padma (lotus)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes