Shloka 37
Nārāyaṇasya Guhya-nāmāni Niruktāni (Etymologies of Nārāyaṇa’s Secret Epithets) / नारायणस्य गुह्यनामानि निरुक्तानि
निबन्धनी रज्जुरेषा या ग्रामे वसतो रति: । छित्त्वैतां सुकृतो यान्ति नैनां छिन्दन्ति दुष्कृत:,गाँवोंमें रहनेवाले मनुष्यकी विषयोंके प्रति जो आसक्ति होती है, वह उसे बाँधनेवाली रस्सीके समान है। पुण्यात्मा पुरुष उसे काटकर आगे--परमार्थके पथपर बढ़ जाते हैं; किंतु जो पापी हैं, वे उसे नहीं काट पाते
nibandhanī rajjur eṣā yā grāme vasato ratiḥ | chittvaitāṃ sukṛto yānti naināṃ chindanti duṣkṛtaḥ ||
નારદે કહ્યું—ગામજીવનમાં વસતા મનુષ્યની વિષયભોગ પ્રત્યેની આસક્તિ બંધનકારી દોરડી જેવી છે. પુણ્યવાન પુરુષો તેને કાપીને પરમાર્થના માર્ગે આગળ વધે છે; પરંતુ પાપી લોકો તેને કાપી શકતા નથી.
नारद उवाच
Educational Q&A
Attachment (rati) to sense-objects in ordinary worldly life functions like a binding rope. Spiritual progress requires actively cutting this attachment through virtue, discipline, and discernment; those given to wrongdoing remain bound because they lack the inner strength and clarity to sever it.
In the Śānti Parva’s instruction-oriented setting, Nārada delivers a moral analogy: village-dwelling life symbolizes immersion in everyday desires, and attachment is compared to a rope. He contrasts the sukṛta (virtuous) who cut the bond and advance toward the higher good with the duṣkṛta (sinful) who cannot.