Shloka 26
Nārada’s Darśana of Viśvarūpa Nārāyaṇa and the Caturmūrti Doctrine (नारदस्य नारायणदर्शनं चतुर्मूर्तिविचारश्च)
Devanagari script
भावितै: करणैश्वायं बहुसंसारयोनिषु । आसादयति शुद्धात्मा मोक्ष वै प्रथमाश्रमे
Translation
જનકે કહ્યું—અनेक સંસારયોનિઓમાં સાધના-કર્મોથી જ્યારે ઇન્દ્રિયો સંસ્કારિત અને પવિત્ર બને છે, ત્યારે શુદ્ધ અંતઃકરણવાળો પુરુષ પ્રથમ આશ્રમમાં જ—અર્થાત્ બ્રહ્મચર્યાશ્રમમાં જ—મોક્ષરૂપ જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
Word by Word
भावितैःby purified/disciplinined
भावितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootभावित (√भू भावे, क्त)
FormNeuter, Instrumental, Plural
करणैःby the instruments (senses)
करणैः:
Karana
TypeNoun
Rootकरण
FormNeuter, Instrumental, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अयम्this (person)
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
बहु-संसार-योनिषुin many births/origins of worldly existence
बहु-संसार-योनिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयोनि
FormFeminine, Locative, Plural
आसादयतिattains/obtains
आसादयति:
TypeVerb
Rootआ-√सद्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
शुद्ध-आत्माone whose self/inner organ is pure
शुद्ध-आत्मा:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
मोक्षम्liberation
मोक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootमोक्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
प्रथम-आश्रमेin the first āśrama (brahmacarya stage)
प्रथम-आश्रमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Locative, Singular
Speaker
जनक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes