Shloka 8

Mahāvasu’s Fall by Speech-Error and Release through Devotion (अज-विवादः वसोः शापः विमोचनं च)

Devanagari script

अरण्यामेव सहसा तस्य शुक्रमवापतत्‌ । होनहार होकर ही रहती है; इसलिये व्यासजी घृताचीके रूपसे आकृष्ट हो गये। अग्नि प्रकट करनेकी इच्छासे अपने कामवेगको यत्नपूर्वक रोकते हुए महर्षि व्यासका वीर्य सहसा उस अरणीकाष्ठ पर ही गिर पड़ा ।। सो<5विशंकेन मनसा तथैव द्विजसत्तम:

Translation

ત્યારે તેનું વીર્ય સહસા એ જ અરણિકાષ્ઠ પર પડી ગયું; છતાં દ્વિજશ્રેષ્ઠ વ્યાસ નિઃશંક મનથી એ જ કર્મમાં સ્થિર રહ્યા।

Word by Word

अरण्याम्in/onto the arani-wood (arani)

एवindeed/only

सहसाsuddenly

तस्यof him

शुक्रम्semen

अवापतत्fell down

सोविशङ्केनwith doubt/anxiety

मनसाwith (his) mind

तथाthus/so

एवindeed/just

द्विजसत्तमःthe best of the twice-born (brahmin sage)

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes