Shloka 42
पुरा शरीरमन्तको भिनत्ति रोगसारथि: । प्रसह्म जीवितक्षये तपो महत् समाचर,रोग जिसका सारथि है, वह काल हठात् तुम्हारे शरीरको विदीर्ण कर डालेगा, इसलिये इस जीवनका नाश होनेसे पूर्व ही तुम महान् तपका अनुष्ठान कर लो
purā śarīram antako bhinatti roga-sārathiḥ | prasahya jīvita-kṣaye tapo mahat samācara ||
વ્યાસે કહ્યું—રોગ જેનો સારથિ છે એવો મૃત્યુ-કાલ ટૂંક સમયમાં બળપૂર્વક તમારું શરીર ચીરી નાખશે. તેથી આ જીવન ક્ષીણ થાય તે પહેલાં જ મહાન તપનું આચરણ કરો, જેથી બાકીનો સમય પરમ કલ્યાણમાં વળે.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Life is fragile and the body is inevitably overcome by disease and death; therefore one should not delay spiritual discipline. The verse urges timely tapas—serious self-restraint and inner practice—so that the limited span of life is used for dharmic and liberating effort.
Vyāsa admonishes the listener with a vivid image: Death approaches with disease as its charioteer and will soon break the body. On that basis, he counsels immediate undertaking of great austerity, shifting attention from postponement to urgent spiritual practice.