Shloka 26
नारद–शुक संवादः (Nārada–Śuka Dialogue): Tyāga, Saṃyama, and Vyakta–Avyakta Viveka
Devanagari script
एतेन केवल याति त्यक्त्वा देहमसाक्षिकम् | कालेन महता राजन् श्रुतिरेषा सनातनी
Translation
રાજન! આ સાધના દ્વારા મનુષ્ય દીર્ઘ કાળ પછી આ અચેતન દેહનો ત્યાગ કરીને માત્ર—પ્રકૃતિના સંસર્ગથી રહિત—પરબ્રહ્મ પરમાત્માને પ્રાપ્ત કરે છે; એવી આ સનાતન શ્રુતિ છે.
Word by Word
एतेनby this (means/practice)
एतेन:
Karana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
केवलःalone, solely (unmixed)
केवलः:
Karta
TypeAdjective
Rootकेवल
FormMasculine, Nominative, Singular
यातिgoes, attains
याति:
TypeVerb
Rootया (याति)
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
TypeVerb
Rootत्यज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
देहम्the body
देहम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेह
FormMasculine, Accusative, Singular
असाक्षिकम्without witness/awareness; insentient
असाक्षिकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअसाक्षिक
FormMasculine, Accusative, Singular
कालेनin/with time; after (a time)
कालेन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Instrumental, Singular
महताgreat, long (in duration)
महता:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Instrumental, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
श्रुतिःrevelation; scriptural statement
श्रुतिः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुति
FormFeminine, Nominative, Singular
एषाthis
एषा:
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
सनातनीeternal, ancient
सनातनी:
TypeAdjective
Rootसनातन
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
याज़्ञवल्क्य उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes