Shloka 2
जनक–सुलभा संवादः
Janaka–Sulabhā Dialogue on Mokṣa and Non-attachment
एतदेवं विकुर्वाणो बुध्यमानो न बुध्यते । गुणान् धारयते होष सृजत्याक्षिपते तदा
etad evaṁ vikurvāṇo budhyamāno na budhyate | guṇān dhārayate hoṣa sṛjaty ākṣipate tadā ||
વસિષ્ઠે કહ્યું—પ્રકૃતિના સંસર્ગથી આ રીતે પરિવર્તનો પામતો દેહધારી જીવ, સમજવાની શક્તિ હોવા છતાં બ્રહ્મને યથાર્થ રીતે જાણતો નથી. તે ગુણોને ધારણ કરે છે; અને પછી કર્તૃત્વના અભિમાનથી ગ્રસ્ત થઈ સૃષ્ટિ અને સંહાર તરફ પ્રવૃત્ત થાય છે.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Contact with Prakṛti and identification with the guṇas produces the false sense of agency. Even an intellectually awakened person may fail to realize Brahman if they cling to doership; liberation requires seeing the Self as distinct from guṇa-driven activity.
Vasiṣṭha is instructing the listener in a mokṣa-oriented discourse: he explains how the jīvātman, entangled with Nature’s qualities, mistakes guṇa-activity for the Self and therefore speaks and acts as a creator and destroyer instead of knowing Brahman.