Shloka 12
निर्गुण: प्रकृतिं वेद गुणयुक्तामचेतनाम् | ततः केवलधर्मासौ भवत्यव्यक्तदर्शनात्
nirguṇaḥ prakṛtiṁ veda guṇayuktām acetanām | tataḥ kevaladharmāsau bhavaty avyaktadarśanāt ||
વસિષ્ઠે કહ્યું—જે ગુણોથી પરે ગયો છે, તે ત્રિગુણમયી પ્રકૃતિને પણ જડ અને અચેતન તરીકે જાણે છે. પછી અવ્યક્તના દર્શનથી તે કૈવલ્ય-ધર્મમાં સ્થિર થાય છે; પ્રકૃતિને આત્માથી સર્વથા અભિન્ન જોઈ તે મોક્ષ પ્રાપ્ત કરે છે.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Liberation arises when one transcends the guṇas and correctly discerns Prakṛti as insentient; through insight into the Unmanifest, one abides in kaivalya—freedom rooted in non-identification with material nature.
Vasiṣṭha is instructing on a Sāṅkhya-style path to mokṣa: the seeker shifts from identifying with guṇa-bound nature to realizing the unmanifest ground and thereby attains the liberative state called kaivalya.