Shloka 16
अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa
एकरात्रान्तराशित्वमेककालिक भोजनम् । चतुर्थाष्टमकालश्नल पषछ्ठकालिक एव च
ekarātrāntarāśitvam ekakālikabhojanam | caturthāṣṭamakālaśnala ṣaṣṭhakālika eva ca ||
વસિષ્ઠ બોલ્યા— તે આહારનો કઠોર નિયમ પાળે છે: ક્યારેક એક રાતનું અંતર રાખીને ખાય છે, ક્યારેક દિવસ-રાતમાં એક જ વાર ભોજન કરે છે. અને ક્યારેક દિવસના ચોથા, છઠ્ઠા અથવા આઠમા પહોરે નિશ્ચિત સમયે અન્ન ગ્રહણ કરે છે— આ સંયમ આત્મનિગ્રહ છે.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse highlights tapas through disciplined eating: regulating when one eats (after an interval, once per day-night, or at specific watches) as a practical method for cultivating self-mastery and ethical steadiness.
Vasiṣṭha is describing forms of ascetic dietary observance—different schedules of taking food—within a broader instruction on disciplined conduct and restraint.