Shloka 87
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
Devanagari script
आत्मना विप्रहीणानि काष्ठकुड्यसमानि तु । विनश्यन्ति न संदेह: फेना इव महार्णवे
Translation
આત્માથી વિયોગ થતાં આ ઇન્દ્રિયો કાષ્ઠ અને દીવાલ જેવી જડ બની જાય છે અને નિઃસંદેહ નષ્ટ થઈ પ્રકૃતિમાં લય પામે છે—જેમ મહાસાગરમાં ઊઠેલો ફેન વિલીન થઈ જાય છે।
Word by Word
आत्मनाby/with the self (soul)
आत्मना:
Karana
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
विप्रहीणानिdeprived of, abandoned by
विप्रहीणानि:
Karta
TypeAdjective
Rootविप्रहीण
FormNeuter, Nominative, Plural
काष्ठकुड्यसमानिlike wood and a wall (i.e., inert)
काष्ठकुड्यसमानि:
Karta
TypeAdjective
Rootकाष्ठकुड्यसमान
FormNeuter, Nominative, Plural
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विनश्यन्तिperish/are destroyed
विनश्यन्ति:
TypeVerb
Rootनश्
FormPresent, Indicative, Third, Plural, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
संदेहःdoubt
संदेहः:
Karta
TypeNoun
Rootसंदेह
FormMasculine, Nominative, Singular
फेनाःfoams/bubbles
फेनाः:
Karta
TypeNoun
Rootफेन
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
महार्णवेin the great ocean
महार्णवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहार्णव
FormMasculine, Locative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes