Shloka 36
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
सारथिश्न यथा युकत्वा सदश्चान् सुसमाहितः । देशमिष्टं नयत्याशु धन्विनं पुरुषर्षभ
sārathiś ca yathā yuktvā sad-aśvān susamāhitaḥ | deśam iṣṭaṃ nayaty āśu dhanvinaṃ puruṣarṣabha ||
ભીષ્મે કહ્યું—હે પુરુષશ્રેષ્ઠ! જેમ અત્યંત સાવધાન સારથી ઉત્તમ ઘોડાઓને રથમાં યોગ્ય રીતે જોડીને અને સંપૂર્ણ એકાગ્ર રહી ધનુર્ધર યોદ્ધાને ઝડપથી ઇચ્છિત દેશમાં પહોંચાડે છે, તેમ ધારણાઓમાં એકાગ્રચિત્ત યોગી લક્ષ્ય તરફ છોડાયેલા બાણની જેમ શીઘ્ર પરમ પદને પ્રાપ્ત કરે છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Focused inner discipline leads swiftly to the highest goal: as a skilled charioteer reaches a destination by properly harnessing and controlling good horses, a yogin reaches the supreme state by properly gathering and directing the mind through dhāraṇā (concentration).
In Bhishma’s instruction during the Shanti Parva, he uses a martial image familiar to kings and warriors—charioteer, horses, archer, and target—to explain how attentive control and correct preparation in yoga carry a practitioner quickly to the intended spiritual end.