Shloka 44
अव्यक्त–प्रकृति–इन्द्रियविचारः
The Unmanifest, Prakṛtis, and the Sense-Complex
Devanagari script
आस्तिक्यव्यवसायाभ्यामुपायाद् विस्मयाद् थधिया | समारभेदनिन्न्द्यात्मा न सो<र्थ: परिषीदति
Translation
જેનુ હૃદય ઉદાર અને પ્રશસ્ત છે, જે આસ્તિક ભાવ, દૃઢ નિશ્ચય અને આવશ્યક ઉપાયો સાથે અહંકાર વિના ઉત્તમ બુદ્ધિથી કાર્ય આરંભ કરે છે—તેનું તે કાર્ય કદી નિષ્ફળ થતું નથી.
Word by Word
आस्तिक्यव्यवसायाभ्याम्by faith (piety) and resolve/effort
आस्तिक्यव्यवसायाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootआस्तिक्य + व्यवसाय
FormNeuter, Instrumental, Dual
उपायात्from/through a means (proper method)
उपायात्:
Apadana
TypeNoun
Rootउपाय
FormMasculine, Ablative, Singular
विस्मयात्from astonishment (i.e., without being carried away by it)
विस्मयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootविस्मय
FormMasculine, Ablative, Singular
अथthen/and
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
धियाwith intelligence
धिया:
Karana
TypeNoun
Rootधि
FormFeminine, Instrumental, Singular
समारभेतshould begin/undertake
समारभेत:
TypeVerb
Rootसम्-आ-रभ्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
अनिन्द्यात्माone whose nature/heart is blameless (noble)
अनिन्द्यात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootअनिन्द्य + आत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्थःpurpose/aim; undertaking
अर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
परिषीदतिfails/sinks/is ruined
परिषीदति:
TypeVerb
Rootपरि-सीद्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
पराशर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes