Shloka 4
अध्याय २९७ — श्रेयः, धृति, दान-नियमाः
Welfare, Steadfastness, and Norms of Giving
क्षत्रियका पुत्र यदि समरांगणमें घायल होकर बाणोंकी चितापर दग्ध होता है तो वह देवदुर्लभ लोकोंमें जाता और वहाँ आनन्दपूर्वक स्वर्गीय-सुख भोगता है ।।
kṣatriyakā putra yadi samarāṅgaṇeṁ ghāyala hokara bāṇoṁ kī citā par dagdha hotā hai to vah devadurlabha lokoṁ meṁ jātā aur vahāṁ ānandapūrvak svargīya-sukha bhogatā hai || śrāntaṁ bhītaṁ bhraṣṭaśastraṁ rudantaṁ parāṅmukhaṁ paribaddhaśva-hīnam | anudyantaṁ rogiṇaṁ yācamānaṁ na vai hiṁsyathā bāla-vṛddhau ca rājan ||
પરાશર બોલ્યા—જો ક્ષત્રિયનો પુત્ર સમરાંગણમાં ઘાયલ થઈ બાણોની ચિતા પર દગ્ધ થાય, તો તે દેવોને પણ દુર્લભ એવા લોકોમાં જાય છે અને ત્યાં આનંદપૂર્વક સ્વર્ગસુખ ભોગવે છે. પરંતુ હે રાજન! જે શત્રુ થાકેલો હોય, ભયભીત હોય, જેના હાથમાંથી શસ્ત્ર પડી ગયું હોય, જે રડતો હોય, પીઠ બતાવી ભાગતો હોય, ઘોડા અને સજ્જાસામાનથી વંચિત હોય, જેણે યુદ્ધનો ઉદ્યમ છોડ્યો હોય, જે રોગી હોય, જે પ્રાણભિક્ષા માગતો હોય—અને જે બાળક કે વૃદ્ધ હોય—એવા શત્રુનો વધ ન કરવો જોઈએ.
पराशर उवाच
Educational Q&A
The passage balances valor with restraint: heroic death in righteous battle is praised as leading to exalted realms, yet dharma forbids killing those who are helpless—exhausted, weaponless, fleeing, sick, pleading, or too young/old—because such killing violates the ethical limits of warfare.
Parāśara instructs a king on proper conduct in war. He first states the merit and heavenly reward associated with a Kṣatriya who dies wounded in battle, then immediately lays down prohibitions against slaying certain categories of vulnerable enemies, defining what honorable combat must exclude.