Shloka 59
Adhyāya 287 — Janaka’s Inquiry on Śreyas, Abhayadāna, and Asaṅga
Non-attachment
Devanagari script
एवं प्रवर्तमानस्य वृत्तिं प्राणिहितात्मन: । तपसैवेह बहुल श्रेयो व्यक्त भविष्यति
Translation
જે આ રીતે જીવનવૃત્તિ રાખીને જીવિકા ચલાવે અને પ્રાણીઓના હિતમાં મન લગાવી રાખે, તે પુરુષને સ્વધર્મરૂપ તપનું અનુષ્ઠાન કરવાથી આ લોકમાં જ પરમ કલ્યાણની પ્રત્યક્ષ પ્રાપ્તિ થાય છે.
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
प्रवर्तमानस्यof one who is acting/engaged (thus)
प्रवर्तमानस्य:
TypeAdjective
Rootप्रवर्तमाना (प्रवृत्त/प्रवर्तमान)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
वृत्तिम्conduct; mode of living
वृत्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
प्राणि-हित-आत्मनःof one whose mind/self is intent on the welfare of creatures
प्राणि-हित-आत्मनः:
TypeAdjective
Rootप्राणि + हित + आत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
तपसाby austerity; by tapas
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
एवindeed, only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
बहुलम्abundant; greatly
बहुलम्:
TypeAdjective
Rootबहुल
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रेयःthe highest good; welfare
श्रेयः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रेयस्
FormNeuter, Nominative, Singular
व्यक्तम्manifest; evident
व्यक्तम्:
TypeAdjective
Rootव्यक्त
FormNeuter, Nominative, Singular
भविष्यतिwill be; will come to be
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
नारद उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes