Shloka 15
Adhyāya 287 — Janaka’s Inquiry on Śreyas, Abhayadāna, and Asaṅga
Non-attachment
यत् तु निश्रेयसं सम्यक् तच्चैवासंशयात्मकम्
yat tu niśreyasaṃ samyak tac caivāsaṃśayātmakam | suhṛdām anugrahaḥ śatrubhāva-dhāriṇāṃ duṣṭānāṃ daṇḍanaṃ tathā dharmārtha-kāma-saṃgrahaś ca—idaṃ manīṣiṇaḥ śreya ity āhuḥ ||
જે સાચે પરમ કલ્યાણ તરફ દોરી જાય છે, તે યોગ્ય રીતે સમજાય ત્યારે સ્વભાવથી જ સંપૂર્ણ સંશયરહિત હોય છે. સુહૃદો પર અનુગ્રહ કરવો, શત્રુભાવ ધરાવતા દુષ્ટોને દંડ આપવો અને ધર્મ, અર્થ તથા કામ—આ ત્રિવર્ગનો સંગ્રહ કરવો—આને જ વિદ્વાન પુરુષો ‘શ્રેય’ કહે છે.
नारद उवाच
Educational Q&A
True welfare (niśreyasa/śreyas) is not uncertain or speculative; it is recognized by clear ethical duties: support the well-disposed, restrain and punish the malicious who act from enmity, and responsibly secure dharma, artha, and kāma in a balanced way.
In Śānti Parva’s instruction on righteous governance and conduct, Nārada states criteria for what counts as genuine ‘good’: benevolence toward allies and well-wishers, firm punishment of hostile wrongdoers, and the orderly pursuit of the three human aims (dharma, artha, kāma).