Shloka 28
जनक–पराशर संवादः — वर्ण-गोत्र-धर्मविचारः
Janaka–Parāśara: Varṇa, Gotra, and Dharma Inquiry
Devanagari script
असमृद्धिस्तथा दैन्यं प्रमोह: स्वप्नतन्द्रिता । कथंचिदुपवर्तन्ते विविधास्तामसा गुणा:,यदि किसी प्रकार अविद्या, राग, मोह, प्रमाद, स्तब्धता, भय, दरिद्रता, दीनता, प्रमोह (मूर्च्छा), स्वप्न, निद्रा और आलस्य आदि दोष आ घेरते हों तो उन्हें तमोगुणके ही विविध रूप जाने
Translation
જો કોઈ રીતે અવિદ્યા, રાગ, મોહ, પ્રમાદ, સ્તબ્ધતા, ભય, દરિદ્રતા, દીનતા, પ્રમોહ (મૂર્ચ્છા), સ્વપ્ન, નિદ્રા અને આળસ વગેરે દોષો ઘેરી લે, તો તેમને તમોગુણના જ વિવિધ રૂપો તરીકે જાણવું જોઈએ।
Word by Word
असमृद्धिःlack of prosperity
असमृद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootअसमृद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
तथाand/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
दैन्यम्wretchedness, poverty
दैन्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootदैन्य
FormNeuter, Nominative, Singular
प्रमोहःstupefaction, delusion
प्रमोहः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रमोह
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वप्नsleep/dream
स्वप्न:
Karta
TypeNoun
Rootस्वप्न
FormMasculine, Nominative, Singular
तन्द्रिताdrowsiness (being drowsy)
तन्द्रिता:
Karta
TypeAdjective
Rootतन्द्रित
FormFeminine, Nominative, Singular
कथंचित्somehow, in some way
कथंचित्:
TypeIndeclinable
Rootकथंचित्
उपवर्तन्तेoccur/come about/ensue
उपवर्तन्ते:
TypeVerb
Rootउप√वृत्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Plural
विविधाःvarious
विविधाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविविध
FormMasculine, Nominative, Plural
तामसाःtamasic (of darkness/ignorance)
तामसाः:
Karta
TypeAdjective
Rootतामस
FormMasculine, Nominative, Plural
गुणाःqualities, traits
गुणाः:
Karta
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes