Shloka 23

जनक–पराशर संवादः — वर्ण-गोत्र-धर्मविचारः

Janaka–Parāśara: Varṇa, Gotra, and Dharma Inquiry

Devanagari script

न सुखेन न दुःखेन कदाचिदपि वर्तते । सेयं भावात्मिका भावांस्त्रीनेतान्‌ परिवर्तते,कभी (तमोगुणकी अधिकतासे मोहाच्छन्न होनेपर) उसका न सुखसे संयोग होता है न दुःखसे (वह निद्रा और आलस्य आदिमें मग्न रहती है)। इस प्रकार यह भावात्मिका बुद्धि इन तीन भावोंका अनुसरण करती है

Translation

તે ક્યારેય સુખમાં નથી રહેતી, ન દુઃખમાં. આ ભાવાત્મિકા બુદ્ધિ આ ત્રણ ભાવો (ગુણો)માં જ ફરતી રહે છે.

Word by Word

नnot

सुखेनby/with pleasure

नnor

दुःखेनby/with pain

कदाचित्ever, at any time

अपिeven, also

वर्ततेexists/occurs, is engaged (in)

साshe/that (f.)

इयम्this (f.)

भावात्मिकाconsisting of states/qualities

भावान्states, conditions

त्रीन्three

एतान्these

परिवर्ततेturns about among, alternates (through)

Speaker

भीष्म उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes