Shloka 70
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
सहस्राक्ष विरूपाक्ष त्र्यक्ष यक्षाधिपप्रिय । सर्वतःपाणिपादान्त सर्वतो$क्षिशिरोमुख
sahasrākṣa virūpākṣa tryakṣa yakṣādhipapriya | sarvataḥpāṇipādānta sarvato'kṣiśiromukha ||
તમે સહસ્ર નેત્રવાળા—એથી સહસ્રાક્ષ; વિલક્ષણ દૃષ્ટિવાળા—એથી વિરূপાક્ષ; ત્રિનેત્રધારી—એથી ત્ર્યક્ષ; અને યક્ષાધિપ કુબેરને પ્રિય છો. તમારા હાથ-પગ સર્વ દિશામાં છે, અને સર્વ દિશામાં તમારી આંખો, મસ્તક અને મુખ છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the divine witness is all‑seeing and all‑pervading; therefore ethical life (dharma) should be lived with inner accountability, reverence, and self‑restraint, knowing that nothing is truly hidden from the cosmic order.
In Shanti Parva’s instruction-oriented setting, Bhishma offers a devotional address describing the deity’s universal form—eyes, heads, faces, hands, and feet everywhere—while also linking the deity to well-known epithets (including being dear to Kubera, lord of the Yakshas).