Shloka 27
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
Devanagari script
देव्युवाच सुप्राकृतो5पि पुरुष: सर्व: स्त्रीजनसंसदि । स्तौति गर्वायते चापि स्वमात्मानं न संशय:
Translation
દેવીએ કહ્યું—નાથ! અત્યંત ગંવાર પુરુષ પણ હોય તો પણ, પ્રાયઃ બધા જ સ્ત્રીઓની સભામાં પોતાની પ્રશંસાના ગીત ગાય છે અને પોતાની શ્રેષ્ઠતા પર ગર્વ કરે છે—એમાં રત્તીભર પણ સંશય નથી।
Word by Word
देवीthe goddess
देवी:
Karta
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
सुप्राकृतःvery uncultured/boorish
सुप्राकृतः:
TypeAdjective
Rootसुप्राकृत
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
पुरुषःa man
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वःevery/any (such)
सर्वः:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Singular
स्त्रीजनसंसदिin an assembly of women
स्त्रीजनसंसदि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्त्रीजनसंसद्
FormFeminine, Locative, Singular
स्तौतिpraises
स्तौति:
TypeVerb
Rootस्तु
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
गर्वायतेbecomes proud/boasts
गर्वायते:
TypeVerb
Rootगर्वाय
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Atmanepada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
स्वम्one's own
स्वम्:
TypeAdjective
Rootस्व
FormMasculine, Accusative, Singular
आत्मानम्self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
संशयःdoubt
संशयः:
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
दक्ष उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes