Shloka 19
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
Devanagari script
आगतं पशुभर्तरं स्रष्टारं जगत: पतिम् | अध्वरे हााग्रभोक्तारं सर्वेषां पश्यत प्रभुम
Translation
સમસ્ત પ્રાણીઓના રક્ષક, જગતના સ્રષ્ટા અને સ્વામી એવા તે પ્રભુ આવી પહોંચ્યા છે; તમે સૌ જુઓ—આ યજ્ઞમાં તેઓ જ મુખ્ય ભોક્તા રૂપે હાજર રહેશે.
Word by Word
आगतम्having come, arrived
आगतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआ-गम् (गम्)
FormMasculine, Accusative, Singular
पशुभर्तारम्the protector of creatures (Pashupati)
पशुभर्तारम्:
Karma
TypeNoun
Rootपशुभर्तृ
FormMasculine, Accusative, Singular
स्रष्टारम्the creator
स्रष्टारम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्रष्टृ
FormMasculine, Accusative, Singular
जगतःof the world
जगतः:
Sambandha
TypeNoun
Rootजगत्
FormNeuter, Genitive, Singular
पतिम्lord, master
पतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Accusative, Singular
अध्वरेin the sacrifice
अध्वरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअध्वर
FormMasculine, Locative, Singular
हाindeed/ah (exclamation/particle)
हा:
TypeIndeclinable
Rootहा
अग्रभोक्तारम्the foremost/primary enjoyer (chief recipient of offerings)
अग्रभोक्तारम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्रभोक्तृ
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
पश्यतsee! behold!
पश्यत:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperative, Second, Plural, Parasmaipada
प्रभुम्the Lord, the mighty one
प्रभुम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes