Shloka 37
अध्याय २८१ — दानधर्मः, न्यायागतधनम्, ऋणत्रय-परिशोधनं च
Dāna ethics, lawful wealth, and settling obligations
महाराज! इसके बाद पितामह वृक्ष, तृण और ओषधियोंको बुलाकर उनसे भी वही बात कहने लगे ।। त्रह्मोगाच इयं वत्रादनुप्राप्ता ब्रह्म॒हत्या महाभया । पुरुहृतं चतुर्थाशमस्या यूय॑ प्रतीच्छथ ।।) ब्रह्माजी बोले--वृत्रासुरके वधसे यह महाभयंकर ब्रह्महत्या प्रकट होकर इन्द्रके पीछे लगी है। तुमलोग उसका एक चौथाई भाग स्वयं ग्रहण कर लो ।। ततो वृक्षौषधितृणं तथैवोक्ते यथातथम् | व्यथितं वह्लिवद् राजन् ब्रह्माणमिदमब्रवीत्,राजन! ब्रह्माजीने जब उसी प्रकार सब बातें ठीक-ठीक सामने रख दीं, तब अग्निके ही समान वृक्ष, तृण और ओषधियोंका समुदाय भी व्यथित हो उठा और उन सबने ब्रह्माजीसे इस प्रकार कहा--
bhīṣma uvāca | mahārāja! tataḥ pitāmahaḥ vṛkṣa-tṛṇa-oṣadhīḥ āhūya tān api tām eva kathāṃ vaktum ārabdhavān | brahmovāca—iyaṃ vṛtravadha-anupaprāptā mahābhayā brahmahatyā prādurbhūtā indram anubadhnāti; asyāś caturthaṃ bhāgaṃ yūyaṃ pratīcchata | tato vṛkṣauṣadhitṛṇaṃ tathāivokte yathātatham, vyathitaṃ vahni-vad rājan, brahmāṇam idam abravīt |
ભીષ્મે કહ્યું—હે રાજન, ત્યારબાદ પિતામહ બ્રહ્માએ વૃક્ષો, તૃણ અને ઔષધિઓને બોલાવીને એમને પણ એ જ રીતે સંબોધ્યા. બ્રહ્માએ કહ્યું—વૃત્ત્રવધના પરિણામે ઉત્પન્ન થયેલી આ મહાભયંકર બ્રહ્મહત્યા પ્રગટ થઈ ઇન્દ્રના પીછે લાગી છે; તેનો ચોથો ભાગ તમે સ્વીકારો. બ્રહ્માએ વાત જેમની તેમ સ્પષ્ટ કરી ત્યારે વૃક્ષ-તૃણ-ઔષધિઓનો સમૂહ અગ્નિસમાન વ્યાકુળ થઈ બ્રહ્માને આ રીતે બોલ્યો।
भीष्म उवाच