Shloka 53
श्रेयो-धर्मकर्मविचारः
Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma
ये तु च्युता: सिद्धलोकात् क्रमेण तेषां गति यान्ति तथा<<नुपूर्व्या जीवा: परे तद्धलतुल्यरूपा: स्वं स्वं विधि यान्ति विपर्ययेण
ye tu cyutāḥ siddhalokāt krameṇa teṣāṃ gatiṃ yānti tathānupūrvyāḥ | jīvāḥ pare taddhalatulyarūpāḥ svaṃ svaṃ vidhiṃ yānti viparyayeṇa ||
ભીષ્મે કહ્યું— જે સિદ્ધલોકમાંથી ચ્યૂત થઈ ક્રમે કરીને નીચે ઉતરે છે, તેમના સમાન સાધનબળ ધરાવતા અન્ય જીવ પણ લોકથી લોકમાં ક્રમશઃ ગમન કરીને ઉપર ચઢતા જાય છે અને અંતે તે સિદ્ધોની જ ગતિને પ્રાપ્ત કરે છે. પરંતુ જે એવા નથી, તેઓ વિપરીત સ્વભાવને કારણે પોતાની-પોતાની ગતિને પ્રાપ્ત થાય છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Spiritual destiny (gati) follows one’s inner discipline and disposition: those with yogic strength progress through realms in an ordered ascent and can regain the Siddhas’ path, while those lacking such steadiness move in a contrary direction toward lower or different outcomes.
In Bhishma’s instruction on dharma and liberation-oriented conduct, he explains a cosmological-ethical principle: beings may fall from a perfected realm, yet through comparable practice they can again rise stepwise; otherwise, due to contrary tendencies, they reach different destinations.