Shloka 25
उशनसः (शुक्रस्य) चरितम् — The Account of Uśanā (Śukra): Yoga, Grievance, and Pacification
Devanagari script
गन्धानादाय भूतानां रसांश्न विविधानपि । अवर्ध त्रीन् समाक्रम्य लोकान् वै स्वेन तेजसा
Translation
હું બળમાં બહુ વધ્યો હતો; તેથી પોતાના જ તેજથી ત્રણે લોક પર ચઢાઈ કરીને મેં અન્ય પ્રાણીઓને દબાવી નાખ્યા અને તેમના ઉપભોગની ગંધ, રસ વગેરે વિવિધ વસ્તુઓ છીનવી લીધી હતી.
Word by Word
गन्धान्smells, fragrances
गन्धान्:
Karma
TypeNoun
Rootगन्ध
FormMasculine, Accusative, Plural
आदायhaving taken away
आदाय:
TypeVerb
Rootआ + दा
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), having taken
भूतानाम्of beings (from beings)
भूतानाम्:
Apadana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
रसान्tastes, juices
रसान्:
Karma
TypeNoun
Rootरस
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विविधान्various
विविधान्:
TypeAdjective
Rootविविध
FormMasculine, Accusative, Plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अवर्धम्I grew, increased
अवर्धम्:
TypeVerb
Rootवृध्
FormImperfect (लङ्), 1st, Singular, Parasmaipada
त्रीन्three
त्रीन्:
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Accusative, Plural
समाक्रम्यhaving attacked, having overrun
समाक्रम्य:
TypeVerb
Rootसम् + आ + क्रम्
Formल्यप् (absolutive/gerund), having attacked/overrun
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
स्वेनby/with (my) own
स्वेन:
TypeAdjective
Rootस्व
FormNeuter, Instrumental, Singular
तेजसाby (my) splendor/power
तेजसा:
Karana
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes