Shloka 31
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
ऊष्मणा सह विंशो वा संघात: पाउ्चभौतिक: । महान् संधारयत्येतच्छरीरं वायुना सह
Ūṣmaṇā saha viṁśo vā saṅghātaḥ pañcabhautikaḥ | mahān sandhārayaty etac charīraṁ vāyunā saha ||
અસિતે કહ્યું—ઉષ્મા (જઠરાગ્નિ)ને પણ સાથે ગણીએ તો આ પાંંચભૌતિક સંઘાત વીસ તત્ત્વોનો સમૂહ બને છે. મહત્તત્ત્વ પ્રાણવાયુ સાથે મળીને આ શરીરને ધારણ કરે છે; અને તે વાયુ શરીરમાં વ્યાપીને ભેદનશક્તિ દર્શાવે તોય, મહત્તત્ત્વનું માત્ર ઉપકરણ છે.
असित उवाच
Educational Q&A
The verse frames the body as a composite of elemental principles and explains that the sustaining intelligence-principle (mahat) upholds the body together with vital wind (vāyu); vāyu is presented as an operative instrument rather than the ultimate controller.
In Śānti Parva’s reflective instruction, Asita is describing a philosophical analysis of the body—counting its constituent principles and clarifying how life-functions (vāyu/prāṇa) relate to deeper metaphysical principles (mahat).