Shloka 5
परिव्राजक-आचारः (Conduct of the Wandering Renunciant) — Mahābhārata, Śānti-parva 269
उत्पन्नत्यागिनो<लुब्धा: कृपासूयाविवर्जिता: । धनानामेष वै पन्थास्तीर्थेषु प्रतिपादनम्
utpanna-tyāgino 'lubdhāḥ kṛpā-sūyā-vivarjitāḥ | dhanānām eṣa vai panthās tīrtheṣu pratipādanam ||
કપિલે કહ્યું—જે લોકો પોતાના પાસે જે આવ્યું હોય તેનું ત્યાગ કરે છે, લોભથી મુક્ત રહે છે, કૃપણતા અને અસૂયા-ઈર્ષ્યા વિનાના હોય છે, અને “ધન વિષે આ જ શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે” એમ સમજી તીર્થસ્થાનોમાં તથા શુભ અવસરોમાં સત્પાત્રોને દાન અર્પે છે—તેઓ કદી પાપકર્મનો આશ્રય લેતા નથી. તેઓ સદા કર્મયોગના સાધનમાં સ્થિર રહે છે; તેથી તેમના મનના સંકલ્પ સિદ્ધ થવા લાગે છે અને વિશુદ્ધ જ્ઞાનસ્વરૂપ પરબ્રહ્મ વિષે દૃઢ નિશ્ચય થાય છે.
कपिल उवाच
Educational Q&A
Wealth is best used through non-greedy renunciation and charitable bestowal—especially in meritorious contexts (tīrtha)—while avoiding sin and remaining established in disciplined action; this purifies intention and supports firm realization of the Supreme as pure consciousness/knowledge.
In Śānti Parva’s didactic discourse, Kapila instructs on the ethical handling of wealth: the virtuous relinquish attachment, give appropriately, and thereby progress from right conduct (karma-yoga) toward steady spiritual certainty (jñāna) about the Supreme Reality.